Geologisch Kader
Gedrurende 180 miljoen jaar was dit gebied bedekt door zee.
De instabiliteit van de aardkorst met heftige vertikale bewegingen en de daaropvolgende binnenstroming of terugval van het water hebben een landschap gevormd met een grote variëteit van rotsgesteente en sedimenten.
Nadien heeft de tand des tijds en de processen van erosie en verwering een geaccidenteerd reliëf opgeleverd met buitengewone contrasten: rivierkloven, plooiingen, kammen, steile rotswanden, afgeplatte heuvels en plateaus.
Enige plekken van grote landschappelijke waarde:
Plantaardig landschap
De inwerking van het klimaat, het soort reliëf en bodem, en de hand van de mens hebben een vegetaal landschap gecreëerd met grote contrasten, typisch voor een Mediterraan middelgebergt.
De hoogste gebieden met weinig vegetatie ''parameras'' zijn bedekt met xerofytische gemeenschappen, met een overvloed van aromatische planten (tijm, lavendel, salie, rozemarijn, etc.). Deze hoogste zone is echter, daar waar in het verleden geen ontbossing heeft plaatsgevonden, het domein van de grove den (pinjboom: Pinus sylvestris) met onderbegroeiing van buks en zevenboom. Hier gedijt in de herfst de smakelijke en begeerde melkzwam (lactarius deliciosus). Deze dennenbossen worden veelal voor houtproductie gebruikt.
In sommige streken worden ze afgewisseld door bergweides, die op hun beurt al sinds mensenheugenis worden benut voor de veeteelt.
Op middenhoogte groeien gemengde bossen van larixdennen afgewisseld met steeneiken op de warmste plekken, en quercus faginea (andere soort eik) op de vochtigste plekken.
De rivieroevers vormen een ander Mediterraan ecosysteem van de zone. Weelderig en lommerrijk zijn zij een oase van frisheid en schaduw tegenover de dorre en zonovergoten kalksteenplateaus.
Tegenover de Middellandse Zee
Als hij vertrekt vanaf zeeniveau naar de hoger gelegen zones, zal de reiziger een overgang van gewassen tegenkomen, die wordt bepaald door de factor temperatuur. Opvallend is de omgeving van steile kliffen die abrupt afdalen tot de zee, het Natuurlijk Park van de Sierra de Irta dat een van de mooiste landschappen van de kust vormt. Het geleidelijke opgeven van de landbouw en veeteelt die het park gedurende eeuwen te verdragen had, heeft de aanwezigheid van allerlei natuurlijke en etnologische waarden met zich meegebracht, die van dit landschap een bevoorrecht punt van het Middellandse Zeegebied hebben gemaakt.
De kustbegroeiing van dit berggebied bestaat voornamelijk uit dwergpalmen, kermiseik (Quercus coccifera), pistachestruiken, jeneverbesstruiken en meidoorn. Daar waar deze originele vegetatie is verdwenen vindt men andere plantensoorten zoals rozemarijn, winterheide, steekbrem, albaida, etc...
Een andere interessante streek is de Bajo Ebro en de eerste uitlopers van het gebergte van Els Ports, waar de sinaasappelbomen overgaan in amandel- en olijfboomgaarden.
Labyrint van Stilte
Een van de meest opvallende waarden van Maestrex gebied is zijn rust en eenzaam karakter dat op vele momenten de wandelaar de indruk geeft de eerste te zijn die de paden betreedt.
Verwijderd van de belangrijke verbindingswegen vindt men hier diep in Spanje een magnifiek voorbeeld van een verlaten landschap, een sfeer en tegelijkertijd een subtiel evenwicht tussen de natuur en de mens.
Aan de andere kant betekent het landschap een geheugen, waar herinneringen worden gereconstrueerd en schaduwen uit andere tijden worden geworpen: dorpjes die gestrand zijn in de Geschiedenis, kilometers muren uit droge steen die resten zijn van een eertijds bloeiende landbouw, afgelegen boerderijen in het midden van het land zonder enige koers, oneindig veel plekken waar de stilte spreekt.
De bevolkingsdichtheid is tegenwoordig omtrent de 2,5 inwoners per vierkante kilometer, een waarde die de Europese Unie beschouwt als onbewoond. Dit demografische kenmerk, nog verergerd door de voortdurende migratie en de vergrijzing van de bevolking die de generatievernieuwing bemoeilijken, beïnvloeden in hoge mate de economische activiteit.
